Ngày nay, ở Việt Nam ly hôn đang từ xa lạ trở nên ngày càng quen thuộc. Ngày bé ở cái xóm nhỏ nhà tôi có một nhà ly hôn, cả xóm đồn ầm ỹ, nháo nhác, mọi chuyện như cái của lạ, hiếm hoi lắm mới có vụ như vậy. Ấy thế mà đến độ hơn mười năm sau thì chuyện ly hôn thành nhan nhản, thấy nhà nào hở cái là ly hôn. Có lẽ cùng với tình yêu, tình dục, thì hôn nhân cũng đang ngày càng bị xem nhẹ hết sức.

Một vài số liệu về ly hôn tôi đã tìm được

Một số kết quả tôi tìm đọc được về tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 cho thấy, tỷ lệ dân số từ 15 tuổi trở lên đã từng kết hôn là 77,5%. Trong đó, dân số đang có vợ/chồng chiếm 69,2%, dân số đã ly hôn hoặc ly thân chiếm 2,1%; xấp xỉ 70% nam giới từ 15 tuổi trở lên hiện đang có vợ và 68,5% phụ nữ từ 15 tuổi trở lên hiện đang có chồng. Như vậy, dân số đang có vợ/chồng là tình trạng phổ biến ở Việt Nam. Tỷ lệ ly hôn có xu hướng tăng mạnh trong những năm gần đây. Chỉ tính riêng trong năm 2020, khi mới xét riêng tòa án huyện Vĩnh Thạnh-Cần Thơ thụ lý 235 vụ ly hôn/tổng số các loại án là 487 vụ, chiếm tỷ lệ 48,3% tổng số án các loại do Tòa thụ lý. Như vậy, trung bình một tháng, các Thẩm phán Tòa án huyện phải thụ lý khoảng 18- 20 vụ ly hôn. Vậy là nôm na ít nhất nửa tháng lên tòa các bác sẽ được nghe drama về ly hôn và cãi nhau 2 vợ chồng.

Ngoài số lượng các vụ ly hôn ngày càng tăng thì vấn đề đáng chú ý là nguyên đơn trong các vụ án ly hôn có xu hướng ngày càng trẻ hóa, phần lớn là ở độ tuổi trên dưới 30 tuổi (chiếm tỷ lệ 80%); nhiều cặp đôi hôn nhân chỉ kéo dài từ 1 – 2 năm. Thực trạng trên thường diễn ra ở các gia đình trẻ là vì họ cưới vội yêu vội. Sau đó cũng vội kết thúc cuộc hôn nhân của họ với chỉ mấy thứ vớ vẩn đại loại như sống cùng không hợp. Sự không thích hợp đó là tổ hợp của rất nhiều thứ trên đời từ thói quen xấu, tình dục không hợp, chăm con sai cách,…

Một vài nguyên nhân có thể xảy ra ly hôn

Nguyên nhân xuất phát từ quan niệm ngày càng “thoáng” trong cuộc sống hôn nhân khiến nhiều cặp vợ chồng dễ đi đến quyết định ly hôn khi cảm thấy đối phương không còn phù hợp. Đáng lo ngại, án ly hôn gia tăng là hệ lụy của sự phát triển kinh tế – xã hội. Khi người chồng/người vợ vì làm ăn kinh tế có điều kiện tiếp xúc, gặp gỡ nhiều người sẽ dẫn tới sự so sánh với bạn đời của mình. Do đó, họ lạnh nhạt, thờ ơ trong cuộc sống hôn nhân rồi ngoại tình và dẫn đến ly hôn. Một số trường hợp ly hôn còn xuất phát từ tư tưởng “trọng nam khinh nữ”. Trong nhiều trường hợp, ly hôn cũng là con đường duy nhất để người vợ thoát khỏi bạo lực gia đình khi họ không thể nhẫn nại, chịu đựng cuộc sống với những trận đòn roi từ người chồng rượu chè, cờ bạc…

Các cặp vợ chồng kết hôn ở độ tuổi còn quá trẻ, tâm sinh lý chưa thực sự ổn định, chưa có sự chuẩn bị về kiến thức và kĩ năng sống trước khi bước vào đời sống hôn nhân. Không ít người chưa có việc làm, sau khi kết hôn phải tự lo cho cuộc sống riêng, trong khi điều kiện kinh tế chưa đảm bảo nên dễ phát sinh mâu thuẫn. Không chỉ vậy, một số khác trước khi kết hôn chưa có đủ thời gian tìm hiểu nhau, sau khi chung sống họ bất đồng quan điểm, tính tình không hợp. Đa số các cặp vợ chồng khi xảy ra mâu thuẫn không cùng nhau tìm cách tháo gỡ hay nhờ sự giúp đỡ của gia đình và các tổ chức đoàn thể để được góp ý, hòa giải mà đã vội đến Tòa án yêu cầu được ly hôn.

Theo TS Nguyễn Duy Nhiên cho rằng:” Có thể các bạn trẻ đang đơn giản hóa việc hôn nhân, đơn giản hóa trong việc kết hôn sẽ dẫn đến đơn giản trong việc ly hôn. Các bạn trẻ ngày nay gặp nhau trong một buổi đi chơi, cảm mến nhau… nhận định đó là định mệnh của đời mình sẽ đi đến quyết định kết hôn rất nhanh”.

Vậy vai trò hôn nhân là gì với người trẻ

Sau khi đọc xong tất cả những nhận xét kia thì tôi chỉ đang đặt ra câu hỏi: Hôn nhân có đang là trò đùa của giới trẻ?.

Vậy hôn nhân là gì?. Đó là một sự hợp nhất được công nhận về mặt văn hóa giữa những người, được gọi là vợ chồng. Hôn nhân tạo ra quyền lợi và nghĩa vụ giữa họ, cũng như giữa họ và con cái của họ, và giữa họ và gia đình của người kia. Theo Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam, hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng sau khi đã thực hiện các quy định của pháp luật về kết hôn, nhằm chung sống với nhau và xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, bền vững.

Nguyên tắc cơ bản trong chế độ của hôn nhân và gia đình:

– Hôn nhân cần sự tự nguyện bình đẳng, tiến bộ và một vợ một chồng
– Hôn nhân được tôn trọng và pháp luật bảo vệ dù là hôn nhân giữa công dân Việt Nam mà tôn giáo, dân tộc, người theo tôn giáo – người không theo tôn giáo, công dân Việt Nam – người nước ngoài, người có tín ngưỡng – người không có tín ngưỡng
– Kế thừa cùng phát huy về truyền thống đạo đức tốt đẹp, văn hóa của dân tộc Việt Nam trong hôn nhân và gia đình.
– Có trách nhiệm hỗ trợ, bảo vệ trẻ em, người khuyết tật, người cao tuổi từ các cơ quan nhà nước, gia đình và xã hội để thực hiện quyền trong hôn nhân và gia đình; thực hiện kế hoạch hóa gia đình; giúp đỡ bà mẹ có thể thực hiện tốt về chức năng cao quý từ người mẹ.

Theo tôi hôn nhân nó không phải là một cái kết đẹp cho chuyện tình sóng gió mà là cả hai người góp thuyền nhỏ thành thuyền lớn để ra khơi. Tức là họ cần có trách nhiệm với trước hết là cuộc sống của mình và đối phương, sau đó là con cái của họ, cuối cùng là nội ngoại hai bên và xã hội. Nó cần một tư duy đủ lớn để có thể vững vàng cũng như có trách nhiệm được với một cuộc hôn nhân và cần chuẩn bị kĩ càng về người và của.

Về người thì phải đủ chín chắn, trưởng thành, trách nhiệm. Đủ để lo lắng cho một gia đình, đủ sức chịu trách nhiệm và nuôi dưỡng cho gia đình đó và đảm bảo sự tồn tại, chất lượng cuộc sống cho cả gia đình.
Về của thì cũng phải đầy đủ, không cần dư giả nhưng cũng cần tự lo được cho cá nhân.

Theo tôi thấy phần đa các bạn trẻ đang có một vài quan điểm không đúng đắn lắm về hôn nhân và ly hôn.

Tôi đã từng gặp một bạn, cô ấy kết hôn năm 20 tuổi chỉ sau một tháng hẹn hò và có 3 con khi 27 tuổi. Thủa nhỏ, cô từng chứng kiến bố mẹ không hạnh phúc nên muốn kết hôn sớm để được bù đắp tình cảm. Tuy nhiên, hôn nhân không đẹp đẽ như cô tưởng tượng. Do sinh liên tiếp ba con, lại không chăm sóc cơ thể nên cô ấy bị béo phì 80 kg, mắc nhiều bệnh. “Chắc chắn tôi sẽ hạnh phúc hơn nếu không kết hôn”, người mẹ đau khổ nói.

Còn có người bạn khác của tôi: “Trong mối quan hệ ấy, tôi luôn coi người kia như một khúc gỗ cứu mạng khi sắp chết đuối. Tôi mong người ấy sẽ hóa giải hết những nỗi đau mà tôi từng gánh chịu trong quá khứ. Nhưng người ấy muốn tìm một người vợ, trong khi tôi lại tìm bác sĩ cho trái tim mình”.

Liệu rằng những người trẻ có đang coi rằng cuộc sống hôn nhân là cái phao cứu trợ cho những thất bại hay tổn thương tinh thần của họ?. Ngày nay người trẻ đang kết hôn một cách quá vội vàng. Khi mà chúng ta vẫn chưa đủ lớn hơn những nỗi sợ bên trong chính bản thân mình thì thật sự chưa nên dựng vợ gả chồng. Vì chính mình còn chưa bảo vệ mình khỏi những nỗi đau từ bên trong thì làm sao có thể che chở được những người quanh ta chứ?. Trong khi nguy hiểm đến từ nơi đầu tiên không phải là từ bên ngoài mà là từ chính những con người trong gia đình. Những đứa trẻ sẽ như nào khi bố mẹ của chúng còn có suy nghĩ chưa thật sự người lớn, làm hỏng tổ ấm bất cứ lúc nào?. Thật sự tôi không dám nghĩ nhưng thế hệ con cái chúng ta đang dần bị tổn thương bởi điều này.

Ly hôn không phải là giải pháp cho các vấn đề gia đình. Nếu người trong cuộc không nhận ra chính mình, không hiểu bản thân có thực sự muốn một gia đình trọn vẹn hay không thì mãi chỉ mắc kẹt trong bi kịch “tự thương hại bản thân”. Mong đợi tình yêu không phải là sai lầm, nhưng nếu một người thiếu khả năng yêu thì gặp ai cũng vô ích.