KKondea và Ajumma là những cụm từ dành cho người lớn tuổi mà không ai muốn nghe. Khối các nước đồng văn, cùng văn hóa Á Đông Hàn,Nhật, Trung có vẻ luôn tạo ra được những ngôn từ và phong trào thú vị ngay cả ở trong những hoàn cảnh khủng hoảng. Và Kkondae và Ajumma cũng như vậy. Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về những từ ngữ này. Và nhân đây tôi cũng muốn kể thêm một câu chuyện ngày hôm qua tôi đã được đọc ngay tại Việt Nam

—————

TRƯỚC HẾT VỀ KKONDAE VÀ AJUMMA

Kkondae và Ajumma là mỹ từ được dùng cho một thế hệ gọi là thế hệ 586 là hiện đang 50 tuổi, học đại học những năm 80 và sinh vào những năm 60. Kkondae là tên gọi tiếng lóng dành cho thế hệ “lão làng” có tuổi tại Hàn Quốc, và thế hệ này cũng chính là xuất phát điểm của văn hóa kính lão đắc thọ Kkondae. Theo đó, những người lớn tuổi hơn thường có tính cách cố chấp, quá đỗi nghiêm khắc quá mức, họ luôn lấy tuổi tác và kinh nghiệm làm việc của mình để bắt nạt những người trẻ tuổi, buộc phải nhún nhường, hạ mình trước họ. Một thứ mà khối các nước Á Đông đồng văn đều bị mắc phai đó là: Ngôi thứ và thứ bậc. Ở Nhật thì có: “kun”, “chan”,”sama”….. Ở Việt Nam có:”Cô”, “Chú”, “Anh”,”Ông”,”Bà”.

————

Không chỉ riêng Hàn Quốc, ngay cả ở Việt Nam, Trung Quốc thể hệ này cũng là xuất phát điểm và cũng là người định hình của của nhiều hiện tượng từ văn hóa đến kinh tế ở cả các nước này và việc nghiên cứu vì nó sẽ không sớm thì muộn cũng về Việt Nam thôi. Trong mắt họ chúng ta là hậu bối, việc quan trọng nhất khi làm việc là phải tích cực học hỏi và tích lũy kinh nghiệm từ những hậu bối. Chính vì vậy khi ở vị trí là “người với” thì việc tôn trọng cấp trên – những người đi trước chúng ta thì điều này hoàn toàn hợp lý. Nhưng không vì thế mà làm mất đi cơ hội phát triển bản thân lớp trẻ. Kkondae đã xóa bỏ sự bình đẳng giữa các thế hệ, người cũ lại luôn dựa vào quá khứ để chèn ép người khác. Họ cho rằng mình đã góp công xây dựng Hàn Quốc giàu mạnh thì giới trẻ phải nể trọng họ. Văn hóa kính lão đắc thọ rất phổ biến tại các quốc gia chịu ảnh hưởng của Nho giáo, Việt Nam chúng ta cũng không ngoại lệ, tuy nhiên chưa một quốc gia nào lại trở nên khắc nghiệt như Hàn Quốc.

————–

Để giải quyết tình trạng “bắt nạt” này, Chính phủ Hàn đã ban hành luật chống bắt nạt, quấy rối nơi công sở bắt đầu có hiệu lực tại quốc gia này từ ngày 16/07/2019. Nhưng e rằng có vẻ không hiệu quả cho lắm. Còn Ajumma là cụm từ mà bất cứ người phụ nữ Hàn nào cũng sẽ cực ghét nếu bị gọi như thế. Nó là một từ lóng chỉ các bà cô nhiều chuyện, mặc áo hoa, ở tầm tuổi kết hôn và sinh con rồi và thường rất ồn ào, cái tôi cao, trịch thượng. Họ cùng với các Kkondae là điều khiến cho nhiều quán ăn phải chăng biển không tiếp khách trên 49 tuổi

————–

CÒN Ở VIỆT NAM TÔI BẮT ĐẦU THẤY NHƯNG BÀI VIẾT NHƯ NÀY

Bài thứ nhất đến từ trang Vũ trụ hoảng loạn của hai bà mẹ

A: Hai đứa nhỏ nhà cô Hân có cho đi học đâu không

B: Dạ không, cho nghỉ hè rồi ạ

A: Em vẫn cho thằng bé học thêm kẻo thua kém bạn bè

Và sau khi cả hai quay đi thì

B: Nhưng……. sau này lớn lên đâu còn được nghỉ hè nữa

Tôi tìm những dòng comment và tôi đã phải chú ý đến một vài lời bình luận như sau

Hoàng Phương Nhưng mà với tình hình chung hiện tại cũng khó lắm đó. Như cháu mình năm ngoái bố mẹ nó cũng bảo cho nghỉ hè xả láng ko học thêm nếm gì sất, xong cái vô năm học mấy đứa bạn cùng lớp tụi nó kiểu dc học trước rồi á, làm bài rẹt rẹt, thầy cô thì cũng kiểu nghĩ tụi nó học hết ròi, giảng cơ bản thôi. Xong cháu mình nó theo ko kịp nó về khóc. Xong hè năm nay nó đòi đi học thêm luôn =)))

Mai Lan Chi: Lên đh tui mới được nghỉ hè nè trọn vẹn nè. Trước đó thì lớp nào cũng đi học thêm hè hết, mà cũng có giỏi lên đâu, học bth à. Nói chung năng lực có hạn học nữa cũng dị thoai. Trừ khi trường học họ bắt đi học hè, còn không thì thôi. Trong năm học nếu yếu thì học thêm tối cũng được chứ hè học để chi. Tui lên đh tham gia clb xong gặp một bé học Ams nó còn bảo ui sao ở quê mà chị phải học nhiều hơn bọn em trg chuyên. Mà bé nó học xong c3 là đi Mỹ liền, tham gia clb để dễ xin hb thôi. Mấy ng học giỏi á họ k cần nhồi nhét kiểu đó đâu.

———–

Bài đăng thứ hai thì có câu chuyện như sau thì tôi sẽ mô tả của page Hai chiều nhưng bài này đánh khá đúng trọng tâm mà tôi thích khi mà đang có một thế hệ Kkondea Việt nam

Bức ảnh thứ nhất thì có hình người mẹ đang ôm một đứa con

Sau đó là hình ảnh người mẹ đó về già và đứa con đang nói chuyện với nhau

Mẹ: Mẹ không cần biết, từ tháng 6 mỗi tháng để mẹ 4 tr

Con: Mẹ vừa phải thôi kiểm soát cả việc làm cả tiền bạc

Và tôi còn được biết câu chuyện này hoàn toàn có thật và đúng hơn nữa nếu dành cho ai nghĩ theo hướng khác

Theo ảnh chụp màn hình: Cô gái ây tiền lương 8 triệu, ăn ở cũng hết đứt 3 triệu, thậm chí còn phải gửi vàng về trong khi nếu cứ cho tiền lương 9tr, ăn ở điện nước là 3tr5 với 2tr5 trọ 1tr5 tiền ăn, vàng hết 3tr7 còn lại 1tr7 cho các nhu cầu khác

Điểm qua một vài bình luận ở cả các trang khác đã dùng lại câu chuyện trên

Hoàng Thị Linh: Ôi mẹ tui chẳng lấy 1 đồng , nhiều khi còn kiếm để cho con ấy

Nhan Lam Bolero: Mẹ mìn chứ không phải mẹ đẻ

Phuong Anh: Chữ Hiếu là bản năng tới một cách tự nhiên của những người con, nó nên đc xuất phát từ lòng tự nguyện, từ sự sẵn sàng bất kì lúc nào. Không nên bị gượng ép, hối thúc và trở thành gánh nặng cho các con. Bố mẹ và các con nên có cuộc sống tách biệt trong sự gắn kết chung. Đối với cá nhân mình thì thế và m vẫn đang cố gắng hướng tới cuộc sống như thế.

Khoa Đặng: Mình thấy mấy nhỏ em quen toàn đi xuất khẩu lao động làm cực lực, gửi tiền về xây nhà , rồi lo đám cưới cho a trai ở Việt Nam , rồi thu nhập chính là nó ,lẽ ra phải là thằng anh nó , cuộc sống này thiếu công bằng đến như thế là cùng.

———–

THẾ HỆ 586 HỌ LÀ AI, KKONDAE LÀ GÌ

Dù rằng giàu có hơn, nhiều tiền của, lắm bạn bè quốc tế hơn nhưng cứ giáp anh bạn Trung Hoa thì có lẽ sẽ phải có sự tương đồng chút gì đó về văn hóa. Nhất là Khổng giáo với văn hóa trên dưới cực kỳ đặc thù. Thế hệ 586 ở Hàn Quốc là những con người cũng bước ra từ ch.iến tr.anh liên Triều. Ở Việt Nam có lẽ sẽ điều chỉnh lại một chút là thế hệ đâu đó khoảng 796 hoặc 697 là những thế hệ sinh năm 60 70, học đại học và kết hôn những năm 90 và tầm khoảng gần 60 70 tuổi. Họ là những người trải qua thời kì hậu th.ế ch.iến 2 và ch.iến tr.anh lạnh nói chung. Câu cửa miệng của những thế hệ đó ở Việt Nam mà chúng ta sẽ nghe được:” Chúng mày chả biết gì đâu”, “Chúng mày nào khổ bằng bọn tao”,”Thời bọn tao khổ lắm”, “Thời xưa làm gì có cơm mà ăn”,”Thời xưa làm gì có cái điện thoại cái máy tính như bây giờ”,”Ngày xưa đi học toàn phải đi chân đất”…… Thường họ dựa vào đó để đưa ra những lời nói như sau với các thế hệ sau:”Chúng mày sướng không biết hưởng”, “Có mỗi việc học hành thôi mà cũng mệt”, “Chúng mày chả hiểu cái gì đâu”,”Có mỗi tí tẹo vấn đề vậy mà cũng kêu”. Kkondae là vậy đó

———–

Đặc trưng của thế hệ này là họ đã kinh qua chuyện khói lửa. Với thời kì đó sống được đã là một kì tích. Kinh qua chuyện đói khổ, thứ họ từng ăn không phải là cơm, và cách đi đến trường của họ chỉ có thể là trèo rừng. Một tấm áo hàng mà thế hệ hiện nay gọi là secondhand hoặc hàng chợ trong nửa tuần vào thời đó. Đó là chân dung thời của Kkondae

———

NHƯNG LIỆU THẾ HỆ 586, KKONDAE CÓ HOÀN TOÀN TỐT VÀ TÀI GIỎI NHƯ CHÍNH HỌ LUÔN CẢM THẤY VÀ NÓI RA

Tất nhiên không thể phủ nhận việc sống được rồi làm việc còn lành lặn vào thời điểm nỗi sợ ở khắp nơi như thế là chuyện quá mừng. Để học con chữ để nên người vào thời điểm đó đúng là một kì tích. Không thể phủ nhận thế hệ Kkondae từng là những người hùng

Nhưng khi làm việc với tâm lý con người đôi khi kỉ niệm đẹp nó đáng sợ hơn kỉ niệm xấu. Kỉ xấu giúp con người muốn thoát ra và thay đổi, có động lực để vươn lên. Còn kỉ niệm đẹp thì mỗi người sẽ đều muốn ở lại đó, thậm chí luôn coi đó là cái gì đó cực kì đẹp đẽ để tựa vào mỗi khi mệt mỏi. Không thể phủ nhận được việc lớn lên và lập nghiệp thời đó nó như một cái neo quá đẹp đẽ trong đầu những con người thế hệ đó để rồi họ chỉ sống mãi rằng họ là kẻ sống sót sau những mưa bom bão đạn.

—–

Nhưng nếu như mà nói rằng chúng ta đã từng tốt ở trong quá khứ, có thể là từng vượt rừng, vượt suối để đến trường để khẳng định ta phải được giàu trong ngày hôm nay. Điều này cũng đâu khác nào việc bạn được học sinh giỏi văn cấp quốc gia thì bạn phải đạt bằng thủ khoa đầu ra ở trường đại học và 4 năm học bổng. Nắng nóng hôm qua không thể hong khô quần áo hôm nay. Ngày hôm trước bạn băng rừng lội suối nhưng sáng hôm sau bạn vẫn có thể xộ khám cũng bình thường lắm. Đó là thứ mà thế hệ 586, Kkondae đang gặp phải đó. Chìm nghỉm trong những thứ đã qua mãi mãi một thời vậy đó.

—————

LIỆU RẰNG THỜI ĐẠI ĐÓ CÓ HOÀN TOÀN KHÓ KHĂN HAY KHÔNG

Đúng là thời điểm đó mọi thứ khó khăn vì mọi thứ đang là thời hậu ch.iến thật, và các điều kiện như trên. Nhưng mà nó cũng có một thứ mà vĩnh viễn, nhấn mạnh là vĩnh viễn tất cả các thế hệ sau không thể có. Nếu như ngày nay chúng ta phải hóng trend, chờ nghề hot, ghè đầu ra học rồi thi cho cố vào trường hot. Thì thời điểm đó bạn lao đại vào ngành nào nó cũng hot. Vì nó ít người. Thời điểm đó chắc chắn ít người hơn thời nay. Lao vào bất cứ nghề nào chỉ cần bạn đủ lanh lợi là bạn cũng có thể vào vị trí cao tuyệt đối, duy ngã độc tôn trong nghề đó. Vì quá ít người nên chính vì thế đối thủ cạnh tranh ít hơn cả về mặt nhân lực lẫn vật lực so với thời hiện nay. Những con người nhanh chân chạy trước và thoải mái ở vị trí cao hơn rất nhiều. Có rất rất nhiều người có thể mua được cái nhà ngay trước khi kết hôn, một giấc mơ mà bao nhiêu con người ở năm 2024 này đang mơ mà không thể có. Cái lợi thế này chỉ duy trì được chắc 1 đến 2 thế hệ người là cùng, không thể lặp lại trừ khi có đại biến lớn. Nhưng sau một đến hai thế hệ người, con người đông lên, những con người đó hoặc thế hệ sau của họ vẫn ở vị trí cao, tuổi hưu tận 60, chưa kể các anh em, bạn bè, hàng xóm, lái xe của những con người ban đầu kia rủ nhau vào và ở vị trí cao hết thì làm thế nào để cạnh tranh cho lại. Thế là người Hàn bắt đầu lẩm bẩm cụm từ Kkondae và Ajumma.

————

Còn nếu bạn nói với tôi là hãy khởi nghiệp đi, hãy tạo ra cái gì đó mới thì tôi có thể đặt ngược lại một câu hỏi: Có khoảng bao nhiêu con người như Steve Job, Tesla,Elon Musk…. tạo ra những thứ mới mẻ hoàn toàn đủ tạo ra ngành mới, bao nhiêu lâu mới tạo được một công ty như Open AI để là ngọn cờ phất lên tạo ra một ngành mới hoàn toàn. Tôi chỉ nói đến ngành mới, chưa nói đến thay đổi xã hội một cách quá vĩ cuồng. Chỉ có thể có ngành mới thì mới có thể tạo ra lượng việc làm mới hoàn toàn để cho lượng nhân lực có thể thêm chỗ để tiến vào và vẫy vùng và lên top như ngày xưa ấy của những thế hệ 796, 697 hay 586. Nên nếu để nói thời điểm đó khó thì cũng khó thật đấy, bảo sinh hoạt và điều kiện cuộc sống khó khăn khó không thì khó thật đấy, nhưng nếu bảo lập nghiệp thời đó khó thì không hẳn nha.

—————-

CHÌM ĐẮM TRONG CHIẾN THẮNG, NHỮNG CON NGƯỜI ẤY ĐÃ THẾ NÀO

Trong tâm trí của một thế hệ họ vẫn là những ông vua bà hoàng, vẫn mãi là con người tốt đẹp đỉnh cao trong khi Einstein từng nói mọi thứ là tương đối. Thời đại lặng lẽ thay đổi từng chút khi mà ở Việt Nam thì năm 89 cải cách, 95 thì bình thường hóa với Mỹ, 2006 hội nhập WTO, 2012 Facebook vào Việt Nam. Thời đại qua rất nhanh và những thay đổi đã nằm ngoài tầm nhìn lúc nào không hay. Người nhiều lên, dần thì Hà Nội có mở rộng mấy cũng thành chật chội và giá nhà có lẽ đã lên gấp 3. Từ những năm 95 mỗi đứa trẻ cách bố mẹ một cái tivi, sau 2000 mỗi đứa trẻ cách bố mẹ thêm cái điện thoại. Nhưng những con người thuộc thế hệ cũ phần lớn họ vẫn chìm trong chiến thắng của họ. Tất nhiên có phần nhỏ thay đổi thì không nói đến trong bài. Nhưng phần đa vẫn chìm đắm trên đỉnh cao, nhưng họ chỉ vin vào những ánh nắng xưa cũ để làm lời giải quyết tất yếu cho cái địa vị ngày nay của họ là phải có trong khi cái họ cần làm là phải sống tốt hơn và làm nhiều hơn, chứ không phải là:” Ê tao giàu rồi, tao thích làm gì là việc của tao”. Không đó là bởi vì một thế hệ khác, những con người đang tuổi lao động không muốn ồn ào với những con người như vậy thôi.

—————

Nhưng cái khổ có phải mỗi thời họ gánh đâu

Mỗi thời một cái khổ. Vì con người luôn có hung ý, luôn có sự chèn ép. Nếu không phải tự nhiên, điều kiện sống làm chúng ta khổ sở thì cũng là những con người chèn ép làm chúng ta mệt mỏi vô cùng

—————–

Một vài đặc điểm tôi thấy ở thế hệ Kkondae mà tôi thấy

Điều đầu tiên là trịch thượng. Họ luôn nhớ nhung cái ánh nắng đẹp đẽ của những ngày họ ở đỉnh cao, của ngày họ vượt qua những trở ngại cuộc sống trước kia, để họ có thể coi thường những thế hệ hậu bối vì họ “Đâu có trải qua những ngày khổ như trước đây đâu”. Hỡi ôi không ai mong khổ như cách thời họ trải qua nhưng nếu bảo thời bình khổ hơn thời hậu ch.iến thì nó dở người lắm. Ăn uống kham khổ ngày xưa thì ngày nay cũng là ăn mà chén cơm bị nhòm, ăn trong nước mắt cay đắng của người lập nghiệp, lo lắng cho sự nghiệp. Nếu như xưa bê bao gạo đến trường khổ thì ngày nay học thêm từ giải tích đến tích phân, năng lượng nguyên tử, lai tạo ADN,….. thử hỏi có mệt không so với khi xưa khi mà đâu phải chỉ một lần cải cách và mỗi học trò đâu phải chỉ có một lớp học thêm cho một môn, hết xuân lại hè, con trẻ còn quên cả khái niệm nghỉ hè mà gọi là học kì 3, thì liệu rằng có đủ gọi là khổ hay không.

———

Điều thứ hai là hở tí không hợp nhãn nhưng không thể đưa ra được lời góp ý hợp lý. Gần như bất cứ giá trị gì và bất cứ điều gì mới họ đều không mở lòng được. Họ vẫn chìm vào những cái hình tướng cũ. Để có thể kiên nhẫn đưa ra lời góp ý phải chăng và rõ ràng thì nó xa xỉ còn hơn đi mua Bentley trong một buổi sáng đẹp trời với họ. Nhưng mà thời đại cũ của họ đã trôi qua rồi nên hở cái là có thể không hợp nhãn

———-

Điều thứ ba tinh thần hợp tác kém. Hậu bối chỉ là chiếu dưới, không có trình độ, không có sự phát triển. Nó thành một tư duy khá là mặc định trong đầu các Kkondae không chỉ Hàn mà cả Việt. Chà chà thuê nhân sự phải trẻ chứ nhỉ. Không chịu làm việc hay ít nhất là nói chuyện phải trái đúng sai một cách rõ ràng thì cũng đâu ổn. Mặc dù là ngày nay người trẻ của Việt Nam cũng chả ít vấn đề nhưng đâu phải vì người sai mà mình sai được. Thường họ chọn thao túng tâm lý hơn là chọn thảo luận sòng phẳng

————

Điều thứ tư mặc kệ ý kiến đôi khi cả lý lẽ của thế hệ hậu bối dù cho đúng sai có rành rành. Cái họ muốn giữ là cái ghế của họ hơn là đúng sai. Khi hậu bối đúng hơn họ nổi giận và cả vú lấp miệng rất nhiều. Lý do chính cụm từ Kkondae thành cụm từ không tốt đẹp là vậy đó

———-

Điều thứ năm luôn giễu cợt điểm yếu của người dưới. Một thói quen bắt nạt của người ở vị trí cao thường là vậy. Họ có xu hướng bắt nạt và giếu cợt dù cho chính họ đã từng trải qua những cảnh như những người dưới của họ đang gặp phải. Thái độ nên dành ra là cảm thông và có sự chỉ dẫn

————

Điều thứ sáu là ăn mày quá khứ. Với Kkondae quá khứ luôn tốt hơn và đẹp hơn còn quá khứ của thế hệ hiện tại là đang ở kiếp nào đó chứ chưa ra đời. Với cả con sư tử nào chả nhớ mãi cánh rừng của nó nhưng nếu đã bị bắt ra New York mà không chịu diễn xiếc thì chúa sơn lâm cũng chỉ còn cái bộ xương khô vì bị bỏ đói. Và đôi khi bạn sẽ thấy họ khá phông bạt đó

———–

Và với những con người này giải pháp là gì. Mặc kệ họ, nếu đó là tiền của họ bạn không phải lo cho họ, nếu bạn làm cho công ty của họ bạn chỉ cần nói ra cái đúng cái sai cần nói và chỉ nói một lần, mất tiền kệ họ. Giấu đi mọi thứ bạn cho là giá trị khỏi tầm mắt của họ, đó là ý tưởng cho riêng bạn sẽ có lúc nào đó bạn tự làm. Với những con người này góp ý bằng miệng không được thì bỏ phiếu bằng chân là cách tốt nhất. Còn bạn nghĩ sao

===========================

HOME AND FATE – một dự án huấn luyện cuộc sống theo mục tiêu cá nhân, được thành lập với ý nghĩa: ‘’Vận mệnh của bạn được quyết định bởi ngôi nhà thân-tâm-trí và mái ấm gia đình của bạn’’.

Nếu bạn có gì thắc mắc liên hệ ngay bit.ly/3IlJtj7

Chương trình huấn luyện cuộc sống theo mục tiêu cá nhân

Người huấn luyện trực tiếp: Hà Mạnh Cường & Lê Việt Trinh

Đăng kí bằng cách nhắn tin cho page: https://m.me/hellocuongtrinh hoặc tại website chính thức của Home and Fate