Trong kì thi đại học vừa rồi đã ghi nhận một ngành bay cao chót vót trong bất ngờ: tâm lý học. Nên vui hay buồn.
TÌNH CHẤT CỦA VIỆC ĐÀO TẠO TRONG NGÀNH TÂM LÝ HỌC MÀ TÔI TỪNG BIẾT
Ngành này không phải là học là xong. Học để ra trường cũng là một câu chuyện khó mà để đi bền với nghề nó cũng là một câu chuyện khó, giữ được lửa đam mê ban đầu cũng rất khó, thành người giỏi, thành danh thì tỉ lệ lại càng nhỏ hơn. Học thì rất dài, va chạm với thực tế thì rất mệt mỏi, tiếp xúc với đủ loại người, chấp nhận va chạm và thử thách sức bền rất lớn, thử thách trực tiếp tâm trí chứ không phải đi qua cơ thể rồi mới tới tâm trí, khi mà nhiều câu chuyện nó vô cùng phức tạp và mệt mỏi. Cảm giác mệt nó không phải là mềm rũ cơ thể ra rồi hôm sau cơ thể bạn sẽ tràn ngập hormone để mang một khí thế bừng bừng đỡ lại với chính vấn đề đã hạ gục bạn mà là tay chân bạn vẫn dồi dào sức lực nhưng tâm trí bạn đã đầu hàng và bạn chỉ muốn trốn vào trong chăn. Ngày mà bạn nghĩ là học xong kiến thức tâm lý thì thực tế bạn phải học vô vàn thứ khác để bền với nghề, chỉ thuần túy tâm lý thôi nó không giúp bạn bền với nghề đâu, hãy biến tự học thành thói quen. Nó như là sự kết hợp giữa đào tạo quân đội và y tế. Kiến thức rất nặng, tự học rất dài, sự mệt mỏi cũng vô cùng lớn. Có đứa bạn từng nói với tôi: Học ngành này để ra trường rất ít, thành nghề rất ít và bền với nghề cũng rất ít. Để đi cùng với nghề này cần một đam mê lớn. Vào nhiều thì cũng rụng nhiều, có nhiều người vào cũng chỉ như thế, suy cho cùng số lượng người bền với nghề cũng không có quá nhiều đổi thay. Nếu nói nó tương tự bác sĩ không thì có lẽ cũng đúng nhưng mà để kiên trì được không thì có chỗ khó hơn có chỗ dễ hơn ngành y một chút
————–
NGÀNH TÂM LÝ HỌC KHÔNG PHẢI LÀ MỘT NGÀNH CÓ THỂ TÌM THẤY TƯƠNG LAI DỄ DÀNG
Trong một bối cảnh phổ cập bằng đại học thì cái bằng đại học xuống giá nhiều như nào ai cũng hiểu. Hơn thế nữa ý thức của dân ta không hề cao về tâm lý. Và thường khi tìm đến nhà tâm lý thì chuyện bệnh tình của họ sẽ là bệnh tâm thần. Còn cái lúc họ cần và nên tìm đến nhà tâm lý nhất với cái sĩ diện của họ thì họ sẽ tìm đến thầy bói. Đó là lý do nhiều con người dù rất là giỏi cũng rất nản với nghề. Với một ý thức vô cùng kém của nhiều con người thì tôi cũng không tin tưởng lắm là nghề này sẽ có nhiều khách để nuôi một số lượng nhà tham vấn đủ lớn. Cái thứ nhiều con người nghĩ là trầm cảm hưng cảm gì đó họ chọn tâm thần để chữa nhiều hơn là chọn tâm lý và nhiều người đến viện khám đó là tâm thần chứ không phải là tâm lý. Tâm lý nó là nhiều thứ hơn thế. Có thể là nỗi buồn của bạn đau đớn với người yêu cũ, có thể là chuyện vợ chồng cơm không ngon canh không ngọt, có thể là chuyện con cháu với ông bà….. cũng có thể đến gặp nhà tham vấn. Đại khái là vậy, khi bạn mất kiểm soát cảm xúc thì bạn có thể đến gặp nhà tham vấn
—————–
Một cái hiểu lầm tai hại không ai chịu loại bỏ đó là tâm lý là bệnh nhà giàu và chữa rất đắt. Không hề đâu. Vào vài chục năm trước thì có thể đắt chứ với tốc độ lạm phát thì rẻ bớt rồi. Có lúc một lần gặp nhà tâm lý nó như gặp một reader trải một vài trải bài vậy. Tất nhiên không phải là một trải đâu, nhưng nó cũng không quá đắt đỏ như nhiều người vẫn nghĩ. Đã giá mềm rồi ai cũng nghĩ giá thời gian làm việc đắt đỏ mới lạ
—————
ĐIỂM CAO, NHIỀU NGƯỜI HỌC KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ THÀNH NGHỀ NHIỀU VỚI NGÀNH TÂM LÝ HỌC
Điểm năm nay của ngành này rất cao chắc chắn không phải là đào tạo ra được hàng loạt nhà tâm lý tài năng. Bởi vì sức bền và khả năng chịu đựng không phải ai cũng thiên bẩm mà có đâu. Vừa cần thiên bẩm nhưng cũng cần luyện tập nhiều vô cùng. Nhưng điểm cao có nghĩa là có nhiều người muốn làm và có sự quan tâm đến ngành này. Tức là chung quanh mỗi chúng ta có rất rất nhiều con người có tâm bệnh và vấn đề về hành xử để rồi rất nhiều em học sinh muốn làm tâm lý. Chữa lành không phải trend đâu. Tâm bệnh nó sẽ tăng lên khi các mối quan hệ và khả năng tiếp xúc của con người tăng lên và lửa tuổi để có quá nhiều mối quan hệ giảm xuống. Và giờ nhìn xem trong túi nam phụ lão ấu cái quốc gia này ai ai cũng có một cái điện thoại. Một ngày chỉ cần nhìn một cái avt, nhắn một cái tin nhắn, rep một cái comment, thả một cái bình luận có thể coi đó là một cuộc nói chuyện dù ngắn dù dài với một con người rồi. Thậm chí thả một cái like là nhìn thấy một cái bảng thương hiệu vậy. Thì phải hiểu là chúng ta đã tiếp xúc với lượng người nhiều gấp hàng chục lần thậm chí là cả trăm lần so với ngày trước. Internet kéo chúng ta lại gần nhau là có thật nhưng đến lúc này chúng ta mới kịp nhìn cái gì đang lại gần mình. Sắp tới sẽ còn AI nữa. Nhất như chat GPT, Gemini, grok, nó là dữ liệu của hàng tỉ người đang dạy nó mỗi ngày và sẽ là những lời khuyên cũng không hẳn là ngon bổ rẻ cho lắm. Cùng với tốc độ tiếp xúc gia tăng, thì tốc độ lây nhiễm, tôi có thể khẳng định là LÂY NHIÊM bệnh tâm lý và PHÁT TÁC bệnh tâm thần nó ngày càng cao. Nhưng bảo bỏ internet đi thì không được, vì nó cũng tạo được công ăn việc làm cho hàng triệu con người. Nên là nếu ai hỏi cái vất vả ngày xưa đi đâu rồi thì có thể nhìn vào đám học sinh ngày nay tại sao cư xử ngày một kì lạ, vô luân, vô tri thì cứ chỉ vào đó mà nói:” Đây này”. Áp lực và vất vả nó không hề giảm xuống, nó chỉ biến đổi từ dạng này qua dạng khác mà thôi, và thường là nó sẽ tăng lên theo thời đại.
—————
Khi điểm ngành này quá cao thì chỉ có hai yếu tố: một là có một lượng lớn người đột biến, có tâm trí siêu đẳng sẵn sàng làm những việc vì dân vì nước, hai đó là tâm bệnh đã tăng đến đáng sợ. Chưa có một ghi nhận thảm họa hột nhãn nào ở Việt Nam nên chắc chắn loại được cái khả năng đầu. Còn khả năng thứ hai thì hiện tại hoàn toàn đúng. Với một cái ngành đang kém được tôn trọng hoặc đúng hơn chỉ tôn trọng mõm, nhất là khi tất cả chỉ đuổi theo tiền bạc, người ta xé nhau chỉ để tìm cách kiếm tiền nhanh và nhiều như Ngân collagen, như ông Dũng lò vôi, như bác Vượng, với công nghệ lõi chia nên bán lồ thì để có thể quan tâm đến một cái ngành mà kiểu người ta hay an ủi nhau bằng một câu cực kì hữu dụng:” Buồn à, thế thì đừng buồn nữa, đi làm cái gì cho vui lên” thì sự tồn tại của ngành nó càng vô duyên trong mắt nhiều con người. Có vẻ là để đào lửa đồng bào nó tiện hơn là đi xử lý những trường hợp tâm lý dù cho mỗi năm tôi ngồi vào bàn xử lý tâm lý cho tận vài ca tranh chấp nhà cửa và thừa kế, với đủ các thể loại và tư duy cực kỳ bệnh của bên thua hay bên thắng. Bất chấp cho tâm bệnh càng ngày càng nhiều người ta thà chọn thầy bói cho tới khi bị bệnh cực nặng người ta đi ngó qua bên tâm thần ngành tâm lý đứng đó vô duyên và hờ hững một cách bất lực, càng bất lực hơn nữa với sự hiểu biết của mọi người mà chỉ biết lắc đầu. Tâm bệnh thì nhiều nhưng chắc chờ cho thành tâm thần đi uống thuốc cả thể chứ tâm lý gì cái giờ này. Nhiều con người như tôi cũng phải gật đầu: “Ừ tâm bệnh thì nhiều, vô cùng nhiều nhưng chắc nhiều việc cho thầy bói thôi, chứ chắc gì tới tay mình”.
———————
Thêm nữa không chỉ nhiều về số lượng mà còn tăng lên khủng khiếp về độ khó. Vì đông phương sẵn đã có tệ thao túng nhau, mối quan hệ thì lằng nhằng, người nọ đe người kia, một đứa cưới, cả họ nhìn, một nhà đẻ con hai nhà bồng bế. Để rồi tới khi cháu chả quen bác thì chỉ cần làm câu:” Bác bế mày từ hồi bé tí đó” cho khỏi làm quen làm gì, và đứa trẻ phải chào trong ngơ ngác. Thật là một môi trường tuyệt hảo để tâm bệnh được lây lan và chuyển mạnh thành tâm thần thậm chí dần dần phụ thuộc vào thuốc. Để giải quyết được một tâm bệnh không chỉ là một nỗi đau vào lúc đó. Giải quyết nỗi đau chỉ là uống xong cái thuốc tê. Quan trọng là sắp xếp lại cuộc sống, nâng cao sức chịu của bản thân, rút ra bài học cho sai lầm và sắp xếp lại mối quan hệ và cuộc sống, ấy mới là tối thượng của xử lý tâm lý. Vì một vấn đề mất kiểm soát không bao giờ chỉ vì một lý do hên xui may rủi nào đó mà là do cả một lối sống một tư duy sai lầm đi thành bộ với nhau từ trước đến nay và cái cần trị là phần đó. Còn không thì tất cả sẽ vào tình trạng uống thuốc tê rồi tự khỏi, vấn đề sẽ tiếp tục tái diễn và mèo lại hoàn mèo cho tới khi vô vàn những hậu quả khủng khiếp xảy ra ví dụ như Vạn Hạnh mall chẳng hạn. Khi con người chưa tự thay đổi, tự nâng cấp để lớn hơn vấn đề thì đừng mong là vấn đề sẽ không quay ngược lại vào chính mình trong tương lai, nó biến mất chỉ là sự giảm triệu chứng thôi, còn thâm căn cố đế của căn bệnh là sự tu dưỡng của cá nhân để lớn hơn mỗi ngày.
———————
LÀM GÌ TRƯỚC MỘT BỐI CẢNH CON NGƯỜI NGÀY CÀNG PHỨC TẠP, KÉM LÀNH LẶN.
Luôn tôi luyện bản thân. Từ thể chất đến tâm trí. Tập thể dục, đọc sách giấy. Lối sống công sở tràn lan và càng ngày người ta càng tiêu thụ nhiều thông tin nhanh khiến cho con người mất hẳn sự tỉnh táo. Cái cần làm là giữ cho mình một không gian riêng không có một ai cả. Cố gắng tách mình và tu dưỡng. Lúc đó sẽ hạn chế tâm bệnh của bản thân
——————–
Chọn lọc lại hoàn toàn các mối quan hệ. Ngày nay không cần quá nhiều mối quan hệ lắm đâu. Chọn những ai thật sự tốt cho tâm trí của bạn
——————-
Đừng coi mình là đang lành lặn. Đôi khi là tình trạng không có bệnh nhưng chưa chắc đã khỏe đâu
————–
Có thể tập thói quen đi đền chùa một chút.
————
Hạn chế mạng xã hội. Càng nhiều càng tốt. Nhất là tiktok. Chọn lọc kênh nào tốt lành mà coi
——————
Siết chặt kỉ luật sinh hoạt của bản thân. Đúng giờ, đều đặn, hạn chế thay đổi
—————–
Tiếp cận sự kiện mới và kiến thức mới, tìm những con người có tâm trí mở, tầm nhìn rộng thoáng, làm mới danh sách bạn bè và cuộc sống
Còn bạn nghĩ sao
===========================
HOME AND FATE – một dự án huấn luyện cuộc sống theo mục tiêu cá nhân, được thành lập với ý nghĩa: ‘’Vận mệnh của bạn được quyết định bởi ngôi nhà thân-tâm-trí và mái ấm gia đình của bạn’’.
Nếu bạn có gì thắc mắc liên hệ ngay bit.ly/3IlJtj7
Chương trình huấn luyện cuộc sống theo mục tiêu cá nhân
Người huấn luyện trực tiếp: Hà Mạnh Cường & Lê Việt Trinh
Đăng kí bằng cách nhắn tin cho page: https://m.me/hellocuongtrinh hoặc tại website chính thức của Home and Fate